पत्याउनुहोस्, तपाईंको गोजी नै हो सुनको खानी !

एजेन्सी– यदि कसैले तपाईंलाई तपाईंको गोजी नै सुनको खानी हो भनेर भन्यो भने पत्याउनुहुन्छ ?यो सम्भव हो जस्तो हामीलाई लाग्नै सक्दैन, त्यसैले यसलाई पत्याउने कुरा पनि आउँदैन ।तर, वास्तविकता यही हो– तपाईंको गोजी नै सुनको खानी हो ।

किनकि तपाईंको मोबाइल सुनको खानी हो । मोबाइलमात्र होइन, तपाईंसँग भएका सबै इलेक्ट्रोनिक सामानमा यति धेरै सुन हुन्छ कि सुनको ठूलो खानीबाट पनि त्यति सुन निकाल्न सकिँदैन ।

कुनै पनि खानीबाट तीन देखि चार ग्राम सुन निकाल्न एक टन खनिज निकाल्नु पर्ने हुन्छ । तर, मोबाइल फोन, ट्याबलेट तथा ल्यापटपजस्ता इलेक्ट्रोनिक फोहोरबाट करिब ३ सय ५० ग्राम सुन निकाल्न सकिन्छ ।कतिसम्म भने यस्तै फोहोरबाट सुन र चाँदी निकालेर जापानको टोकियोमा हुने २०२० को ओलम्पिक पदकहरु बाँडिने भएको छ ।

टोकियो २०२० ओलम्पिकका आयोजकले यसको घोषणा गरिसकेका छन् । आयोजकले अर्बन माइनिङबाट मिलेको धातुबाट तयार गरेर ५ हजारभन्दा धेरै मेडल वितरण गर्नेछन् ।

यसको अर्थ हो विश्वकै सबैभन्दा प्रतिष्ठित खेलमा फोहोरबाट निकालिएको सुनचाँदी प्रयोग हुनेछ ।पछिल्लो समय विश्वमै समस्याको विषय बन्न थालिसकेको छ, इलेक्ट्रोनिक फोहोर ।

यो अत्यन्त विषालु फोहोर हो तर के पनि बिर्सनु हुँदैन भने यही फोहोर विभिन्न धातुका लागि खानी पनि हो । त्यसैले त ओलम्पिक आयोजकले जापानमा सुचना नै जारी गरेको छ– काम नलाग्ने इलेक्ट्रोनिक फोहोर हामीलाई दिनुस् !

खासमा यो अभियान अघिल्लो वर्ष सुरु भएको थियो । आयोजकले त्यसयता विद्युतीय फोहोरबाट १६.५ किलो सुन र १८ सय किलो चाँदी निकालिसकेको छ । कास्य पदकका लागि चाहिने कास्य चाहिँ आवश्यकभन्दा धेरै निस्किइसकेको छ ।

टोकियो ओलम्पिक आयोजक समितिका प्रवक्ता मासा टकायाले अहिलेसम्म ५४.५ प्रतिशत सुन र ४३.९ प्रतिशत चाँदी मिलिसकेको बताएका छन् ।

यसरी विद्युतीय सामानहरुबाट सुन र चाँदीजस्ता बहुमूल्य धातु निकाल्न थालेपछि चाहिँ विश्वभर यो प्रयोगको व्यापक समर्थन हुन थालेको छ । किनकि सन् २०१६ सम्ममा नै विश्वभर साढे चार करोड टन इलेक्ट्रोनिक फोहोर पैदा भएको थियो । यो फोहोर वर्षेनी ३ देखि ४ प्रतिशतले बढिरहेको छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *