नयाँ चालकले जान्नैपर्ने : उकालोमा कार बिस्तारै चलाउनु पर्दा र रोक्नु पर्दा के गर्ने

काठमाडौं । भनिन्छ, नेपालको बाटोमा गाडी चलाउन सक्नेले विश्वको सबै ठाउँमा सजिलै गाडी चलाउन सक्छ । चारपाङ्ग्रे सवारी चलाएर हिँड्नु सबैको रहरको हुन्छ । अझ भनौँ, धेरैजनाको कार चढेर हिँड्नु बाध्यता पनि हो ।

काठमाडौंमा चारपाङ्ग्रे सवारीसाधन चढेर हिँड्नु अझ गाह्रो कुरा हो । हाम्रा बाटाहरू राम्रा छैनन् । यहाँ सहरभित्रै गाडी चलाउनु पनि अफरोडमा गाडी चलाएजस्तो छ । अझ बाटोमा हिँड्ने सवारी चालकहरू अनुशासित तरिकाले आफ्नो लेनमा हिँड्न गाह्रो मान्छन् ।

पहिलो गाडीको अगाडि र पछाडि कति स्पेस छ, सो कुराको अनुमान गर्नुपर्छ भने दोस्रो गाडी अगाडि बडाउँदा अगाडिको गाडी अलिकति अघि बढिसकेपछिमात्र आफ्नो गाडी अगाडि बढाउनुपर्छ ।

निजी सवारीसाधन चालकलाई रुटमा चढ्ने माइक्रोबस, ट्याक्सी तथा जताबाट पनि ओभरटेक गर्न सक्ने मोटरसाइक ठूलो च्यालेन्ज हो । नयाँ सवारी चालक अझ चारपाङ्ग्रे सवारी चालकहरूलाई त उकालोमा रोकिनुपर्यो भने सबैभन्दा गाह्रो हुने गर्छ । दुबै साइडमा मोटरसाइकले च्यापिसकेको हुन्छ ।

काठमाडौंको बाटोको केसमा रातोपुलबाट गौशाला जाने उकालो, गौरीघाटबाट मित्रपार्क जाने उकालो तथा सोह्रखुट्टेको उकालो सधैँ जाममा परिरहेने उकालाहरू हुन् । अझ काठमाडौंको मुख्य नाका नागढुङ्गामा पनि सधैँ ट्राफिक जाममा भई नै रहेको हुन्छ ।

यस्तोमा उकालोमा रोकिएर गाडी अगाडि बडाउनको लागि केही निश्चित टेक्निकको आवश्यकता पर्छ । उक्त टेक्निककोे बारम्बार प्राक्टिस गरेर मात्र निपूर्णता पाउन सकिन्छ ।

पहिलो अवस्था: उकालोमा रोकिएपछि

उकालोमा गाडी जाममा परे सुरुमा रोक्ने र ह्याण्ड–ब्रेक पूरा तान्नुपर्छ । अनि गाडीको गियरलाई न्यूटलमा लगाएर राख्नुपर्छ । ह्याण्ड–ब्रेक पूरा लगाएपछि लेग–ब्रेक लगाइरहन जरुरी छैन ।

उक्त समयमा लेग–ब्रेक छाडेर खुट्टालाई पनि आराम दिन सकिन्छ । यदि अगाडि लामो जाममा छ भने गाडीको स्टार्ट बन्द गर्नु उपयुक्त हुन्छ । उकालोमा रोकिँदा विशेषतः दुईवटा कुराको ध्यान दिनुपर्छ । पहिलो गाडीको अगाडि र पछाडि कति स्पेस छ, सो कुराको अनुमान गर्नुपर्छ भने दोस्रो गाडी अगाडि बडाउँदा अगाडिको गाडी अलिकति अघि बढिसकेपछिमात्र आफ्नो गाडी अगाडि बढाउनुपर्छ । गाडी अगाडि बढाउँदा पहिला एक नम्बरको गियर लगाएर क्लच थिचिरहनुपर्छ ।

त्यसपछि दाहिने खुट्टाले विस्तारै केही मात्रामा एक्सिलेटर थिच्नुपर्छ, जसले गाडीको आरपीएम बढाउँछ र इन्जिनको आवाज केही बढ्छ । अनि गाडीमा दाहिने खुट्टाले एक्सिलेटर थिचिरहेको अवस्थामा देब्रे–खुट्टाले थिचिरहेको क्लच विस्तारै रिलिज गर्दै जानुपर्छ । जब गाडी अलिअलि भाइब्रेट हुनथाल्छ र फरकखालको आवाज निकाल्दै गाडी अगाडि बढ्न खोज्छ । तब देब्रे हातले ह्याण्ड–ब्रेक विस्तारै रिलिज गर्नुपर्छ । अब गाडी अगाडि मूभ हुनथाल्नेछ ।

यो प्रक्रिया बाटो खाली भएको समयमा उकालोमा प्राक्टिस गरिरहनुपर्छ ।

सुरुमा बानी नपर्दा केही समय हाफ–क्लच थिचेरै चलाउँदा पनि हुन्छ, जसले गर्दा गाडीको स्टार्ट बन्द हुँदैन । गाडी पूर्णरुपमा गुड्न थालेपछि क्लच–पेडल पूरै रिलिज गर्नुपर्छ । त्यसपछि गतिअनुसार गियर चेन्ज गर्दा हुन्छ ।

यदि माथिको प्रक्रिया पुर्याएमा गाडी पछाडि हट्नेछैन । यो प्रक्रिया बाटो खाली भएको समयमा उकालोमा प्राक्टिस गरिरहनुपर्छ । उकालोको बीचमा गाडी रोक्ने ह्याण्ड–ब्रेक लगाउने, स्टार्ट बन्द गर्ने र फेरि गाडी अगाडि बढाउने प्राक्टिस गरेमा हाम्रोजस्तो व्यस्त सडकमा पनि सहजै गाडी चलाउन सकिन्छ ।

दोस्रो अवस्थाः उकालोमा विस्तारै चलाउनुपर्दा

कहिलेकाहिँ उकालो बाटोमा पनि जाम हुनसक्छ । यस्तो बेलामा त झन् नयाँ चालक हो भने अझ गाह्रो हुनसक्छ । किनकी अगाडि गति लिने ठाउँ पनि हुँदैन र पछाडिको सवारीबीचको दूरी पनि हुँदैन ।

अगाडिको गाडीको स्पीडअनुसार आफ्नो गाडी गुडाउन सबभन्दा सजिलो उपाए भनेको हाफ–क्लच लिएर गाडी चलाउनु हो ।

अगाडिको गाडीको गति एकदमै कम हुन्छ र विस्तारै गाडीहरू अगाडि बढिरहेको हुन्छन् । यस्तो अवस्थामा आफ्नो सवारीको गति अगाडिको सवारीसँग बराबरी हुनुपर्छ अन्यथा अलिकति बढी भएमा अगाडिको सवारीसँग ठोकिने सम्भावना हुन्छ भने गति कम भएमा पछाडिको सवारीले हर्न मार्न थाल्छन् अथवा स्टार्ट बन्द भएमा गाडी पछाडि हट्न सक्छ । यस्तो अवस्थामा हताराे नगरिकन आफ्नो पूरा ध्यान गाडी र बाटोमा लगाउनुपर्छ ।

गाडी एकदमै कम गतिमा गुडाइरहनका लागि सबभन्दा पहिला त गाडी एक नम्बर गियरमा हुन जरुरी हुन्छ । अगाडिको गाडीको स्पीडअनुसार आफ्नो गाडी गुडाउन सबभन्दा सजिलो उपाए भनेको हाफ–क्लच लिएर गाडी चलाउनु हो । यसो गर्दा गाडी विस्तारै आफूले चाहेको गतिमा गुडाउन सहज हुन्छ । यदि गाडी रोक्न नै परे पनि हाफ–क्लचको सट्टामा क्लच पूरा थिचेर ब्रेक लगाएमा गाडी रोकिहाल्छ र स्टार्ट पनि बन्द हुँदैन ।

गाडी फेरि अगाडि बढ्न थालेपछि माथिकै प्रक्रियामा गाडी अगाडि बढाउनुपर्छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *